Giúp con tự học là hành trình không hề dễ dàng mà cha mẹ cần trang bị cho con. Tự học nghĩa là học mà không có sự giám sát trực tiếp của bố mẹ, người thân. Nhưng để rèn luyện tinh thần tự học cho con, cha mẹ cần dành thời gian giám sát việc học của con; chủ động học cùng với con.
Dưới đây là một số biện pháp rèn luyện để ý thức chủ động trong việc học của con hiệu quả nhất mà Cha Mẹ Tích Cực đã nghiên cứu được.
Làm Thế Nào Để Giúp Con TỰ GIÁC HỌC BÀI Dễ Dàng
1. Tại sao cha mẹ cần giúp con tự học?
Trong bối cảnh lượng kiến thức ngày càng nhiều và cách học không ngừng thay đổi, việc chỉ dựa vào thầy cô trên lớp là chưa đủ. Vì vậy, nhiều phụ huynh đặt câu hỏi: Tại sao cha mẹ cần giúp con tự học? Câu trả lời nằm ở việc tự học là nền tảng để trẻ phát triển tư duy, tính tự lập và khả năng học tập suốt đời.
- Giúp con hình thành thói quen học tập chủ động: Khi được cha mẹ hướng dẫn cách tự học, trẻ sẽ biết cách lập kế hoạch, sắp xếp thời gian và hoàn thành nhiệm vụ mà không cần ai nhắc nhở liên tục. Thói quen này giúp con chủ động tiếp cận kiến thức thay vì chỉ học khi có bài kiểm tra hoặc bị ép buộc.
- Rèn luyện khả năng tư duy và giải quyết vấn đề: Một trong những lý do quan trọng giải thích tại sao cha mẹ cần giúp con tự học là để phát triển tư duy độc lập. Thay vì đưa ngay đáp án, cha mẹ có thể gợi mở để con tự phân tích, tìm kiếm thông tin và đưa ra cách giải quyết. Quá trình này giúp trẻ ghi nhớ lâu hơn và biết cách xử lý những tình huống mới trong học tập cũng như cuộc sống.
- Xây dựng tính tự lập và tinh thần trách nhiệm: Khi biết tự học, trẻ sẽ dần chịu trách nhiệm với việc học của mình. Con hiểu rằng kết quả phụ thuộc vào sự cố gắng bản thân chứ không phải vào việc có người kèm cặp hay không. Đây là kỹ năng quan trọng giúp trẻ tự tin hơn khi bước vào các môi trường học tập và làm việc sau này.
- Giảm áp lực cho cả cha mẹ và con: Nhiều gia đình thường xuyên xảy ra căng thẳng vì việc học. Nếu cha mẹ chỉ tập trung giám sát hoặc thúc ép, trẻ dễ cảm thấy áp lực và mất hứng thú. Ngược lại, khi cha mẹ hướng dẫn con cách tự học, con sẽ dần chủ động hơn, còn cha mẹ cũng không cần phải theo sát từng bài tập mỗi ngày.
- Chuẩn bị cho việc học tập lâu dài: Kiến thức luôn thay đổi và không ai có thể học thay người khác. Vì vậy, khả năng tự học sẽ theo trẻ trong suốt quá trình học phổ thông, đại học và cả khi đi làm. Một đứa trẻ biết tự học sẽ dễ thích nghi với những kiến thức và công nghệ mới hơn.
Giúp con tự học không có nghĩa là làm bài hộ hoặc ngồi kèm suốt nhiều giờ. Vai trò của cha mẹ là tạo môi trường học tập tích cực, hướng dẫn phương pháp học hiệu quả, khuyến khích con đặt mục tiêu và động viên khi gặp khó khăn. Khi cần hỗ trợ, cha mẹ nên đặt câu hỏi gợi mở để con tự tìm ra lời giải thay vì đưa đáp án ngay.
2. Cách giúp con tự học tại nhà hiệu quả
Tại sao cha mẹ cần giúp con tự học? Bởi đây là cách giúp trẻ hình thành tính tự lập, phát triển tư duy, nâng cao khả năng giải quyết vấn đề và xây dựng thói quen học tập chủ động. Khi cha mẹ đồng hành đúng cách, con không chỉ đạt kết quả học tập tốt hơn mà còn có được kỹ năng tự học – một hành trang quan trọng cho tương lai.
2.1. Xây dựng kế hoạch học tập cùng với trẻ
Thay vì ép con vào khuôn khổ của việc học hành bằng những yêu cầu thời gian do chính mình định ra, cha mẹ nên để trẻ tự do hoặc tham gia xây dựng thời gian biểu cho mình. Vì nếu cha mẹ ép con vào khuôn khổ của việc học hành bằng những yêu cầu thời gian do chính mình định ra dễ khiến bé sẽ cảm thấy mệt mỏi, hay cáu gắt và sẽ luôn cố gắng tìm cách thoát ra sự ràng buộc đó hoặc tìm cách đối phó với chúng hơn là tinh thần tự giác.
Việc được quyền quyết định kế hoạch học tập của chính mình sẽ khiến trẻ cảm thấy thích thú khi học, thấy được tôn trọng và có trách nhiệm hơn với những điều tự mình vạch ra. Trẻ em từ lớp 1 đã có thể tự lập được thời gian biếu cho mình, vậy nên phụ huynh chỉ nên là người tư vấn giúp thời gian biểu đó hợp lý hơn mà thôi.
2.2. Nâng cao khả năng tự tìm tòi, học hỏi cho trẻ
Để rèn luyện khả năng tự học và tinh thần tự giác học cho trẻ, trước hết, các bố mẹ cần giải thích cho trẻ hiểu thế nào là tự học? Tự học là cách chủ động tìm tòi, vận dụng những kiến thức đã học, đã biết vào những vấn đề khác, đồng thời, chủ động tự tìm hiểu, tự khám phá những kiến thức hoàn toàn mới hoặc dựa trên cơ sở những kiến thức mình đã biết trước đó.
Vì vậy, để rèn luyện tinh thần và kỹ năng tự học, với mỗi bài tập, các bố mẹ có thể yêu cầu các bé giải nhiều cách khác nhau. Với các bài đọc, bố mẹ cần cho trẻ đọc trước vài lượt sau đó để con tự tìm ra ý chính của bài. Ngay cả những câu hỏi của trẻ, bố mẹ không nên trả lời ngay mà hỏi ngược lại bé để giúp con có thể tự tư duy, tự tìm tòi trước khi được giải đáp cặn kẽ.
2.3. Khuyến khích con đặt câu hỏi
Thế giới xung quanh đối với con luôn rộng lớn và đầy bí ẩn cần được giải đáp. Đó là một trong những cách con chủ động học hỏi, tiếp thu và lĩnh hội tri thức của bé. Nhưng nhiều bậc phụ huynh khi gặp những câu hỏi liên tiếp của con thì không kiên nhẫn sinh bực mình, quát mắng con.
Điều này dễ dẫn đến tình trạng trẻ sợ, luôn cảm thấy câu hỏi của mình là ngớ ngẩn, dại dột, khi đến lớp trẻ cũng sẽ không dám hỏi những vấn đề chưa hiểu với cô giáo.
3. Khó khăn mà cha mẹ có thể gặp phải khi giúp con tự học
Việc tự học tại nhà mang đến nhiều lợi ích cho trẻ, nhưng không phải cha mẹ nào cũng thành công ngay từ lần đầu tiên dạy con tự học. Vậy những khó khăn cha mẹ gặp phải là gì khi thực hiện việc này?
- Cha mẹ thiếu động lực, không kiên nhẫn: Cha mẹ có quá nhiều vấn đề nên quan tâm và giải quyết trong cuộc sống, dẫn đến việc cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng. Vì vậy nhiều bậc phụ huynh cảm thấy việc dạy con tự học rất mất thời gian, trong khi ngoài giờ đi làm bạn có quá nhiều công việc khác phải giải quyết. Bạn không kiên nhẫn thực hiện quá trình này nhất là trong những ngày bạn cảm thấy không khỏe, buồn ngủ, bận rộn…
- Áp lực thành tích học tập: Rất nhiều phụ huynh gặp áp lực về thành tích học tập của con, luôn muốn con đạt thứ hạng cao ở trường, lớp. Cha mẹ không yên tâm khi con tự học nhất là các bé nhỏ tuổi, các bé mới chuyển cấp. Lo sợ con không thích ứng với môi trường học tập mới, việc tự học sẽ không hiệu quả. Lúc này cha mẹ muốn trực tiếp dạy con học hoặc thuê gia sư để đảm bảo chất lượng giáo dục.
- Thiếu kiến thức: Một vấn đề phổ biến ở nhiều cha mẹ là cảm thấy không biết làm cách nào để giúp con tự học. Không tìm kiếm được tài liệu hướng dẫn chính thống, lo lắng dạy con sai cách làm hỏng cả quá trình, thậm chí khiến con học kém đi. Bên cạnh đó có thực trạng mặc dù nhiều cha mẹ có trí thức, có kỹ năng nhưng gặp giai đoạn con “nổi loạn” vẫn cảm thấy bất lực không thể giúp con tự học.
Vì vậy, cha mẹ nên giải đáp mọi thắc mắc của con cái, đồng thời khuyến khích con nên có những câu hỏi tương tự với cô giáo khi chưa hiểu bài, chưa thỏa mãn kiến thức cô đưa ra. Mặt khác, khi trẻ đưa ra câu hỏi, hãy khuyến khích trẻ tự tìm ra câu trả lời trước theo lý giải của bé để củng cố và phát triển thêm khả năng tự học của con.
Đăng ký ngay trải nghiệm chương trình 3 buổi miễn phí của chúng tôi về dẫn dắt và đồng hành cùng con: https://sukien.minhtrithanh.com/
Thông tin liên hệ:
📌 Công ty Cổ phần Học viện Minh Trí Thành
🌐 Website: https://chametichcuc.com/
📘 Fanpage: https://www.facebook.com/congtyminhtrithanh/
📘Group cộng đồng: https://www.facebook.com/groups/conguyenthilanhminhtrithanh
🎥 YouTube Cô Lanh: https://www.youtube.com/@NguyenThiLanh
🎥 Youtube Minh Trí Thành: https://www.youtube.com/@minhtrithanhtv
🎵 TikTok: https://www.tiktok.com/@mrslanh
🏢 Trụ sở: Tầng 4, Tòa nhà thương mại Parkview, đường Huyền Quang, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh
🏢 Chi nhánh Hà Nội: Tầng 4, Tòa nhà N01-T3 khu Ngoại giao đoàn, đường Hoàng Minh Thảo, P. Xuân Đỉnh, TP. Hà Nội
🏢 Văn phòng TP.HCM: Tầng 3, tòa nhà Intan, 97 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh
☎ Hotline: 091 218 1219 – 092 317 6789
